====== Metabolizm energetyczno-informacyjny ====== Antoni Kępiński sprzeciwiał się modelom procesów psychicznych inspirowanych urządzeniami technicznymi (cybernetyczna czarna skrzynka, przetwarzanie informacji typu wyjście-wyjście). Zamiast tego proponował model inspirowany procesami biologicznymi, w szczególności metabolizmem komórki. Jest w tym bliski autopoiezie Maturany i Vareli. Metabolizm informacyjny polega na przyswajaniu informacji o świecie zgodnie z potrzebami organizmu, wbudowywanie ich w swoją własną wewnętrzną strukturę i wykorzystywanie tych struktur do orientacji w świecie i działania. Co ważne granica między metabolizmem informacyjnym a metabolizmem energetycznym jest płynna, oba wpływają na siebie, dowolna interakcja ze światem stanowi część metabolizmu energetyczno-informacyjnego. Skuteczna nawigacja w świecie w ramach metabolizmu informacyjnego powinna usprawniać metabolizm energetyczny. W modelu Kępińskiego można wyróżnić dwie fazy metabolizmu informacyjnego: - Pierwsza faza metabolizmu to faza orientacji, przyjęcia orientacji "od" lub "do", reakcji afektywnych, nadających zabarwienie interakcji ze światem. Często wartościowania nadawane podczas pierwszej fazy metabolizmu informacyjnego pozostają nieuświadomione. - Druga faza to faza refleksji, analizy, racjonalizacji, decyzji. Ta faza jest związana ze świadomymi procesami. Można szukać analogii między fazami metabolizmu informacyjnego a teorią Systemów I i II. Wszystkie poziomy metabolizmu energetyczno-informacyjnego wiążą się z tworzeniem wartości: - Metabolizm energetyczny wiąże się z wartościami biologicznymi, np. instynktem przetrwania i instynktem przedłużenia gatunku. - Pierwsza faza metabolizmu informacyjnego wiąże się z wartościami emocjonalnymi (np. poczucie winy, osobista sympatia do kogoś). - Druga faza metabolizmu informacyjnego wiąże się z wartościami społeczno-kulturowymi i intelektualnymi (np. sprawiedliwość, zasada wolności słowa). ---- Koncepcja metabolizmu energetyczno-informacyjnego wydaje się bardzo dobrze korespondować z teoriami enaktywnymi. Ma ciekawy kontekst aplikacyjny: Kępiński jako praktykujący psychiatra odwoływał się do tej koncepcji przy próbie wyjaśnienia różnych zaburzeń psychicznych. Interesował się też kwestiami etycznymi i społecznymi.