Wittgenstein jako teoretyk memów? O roli relacji w tworzeniu znaczenia na przykładzie memów

09/05/2019, 17:00, Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, s. 74

Prelegent: Stanisław Butowski (Instytut Anglistyki UW)

Abstrakt

W wystąpieniu podejmę próbę odniesienia filozofii Ludwiga Wittgensteina (przede wszystkim na podstawie „Traktatu logiczno-filozoficznego”, ale nie chciałbym podtrzymywać zwyczajowego rozróżnienia na wczesną i późną filozofię) do współczesnego zjawiska internetowej popkultury, jakim są tzw. „memy”. W memach interesować mnie będzie ich multimodalny (tekstowo-obrazowy) charakter oraz specyficzny ładunek humorystyczny lub szokujący.

Przedsięwzięcie to umożliwi, mam nadzieję, pośrednictwo dwóch teorii: Systemic Functional Grammar M.A.K. Hallidaya oraz Grammar of Visual Design G. Kressa i T. Van Leeuwena, które postrzegam jako swoiste rozwinięcia filozofii Austriaka. Aby dopełnić przygotowania teoretycznego, przedstawię pojęcie metafory, którą potraktuję jako przykład kreatywnej operacjonalizacji wcześniej omówionych zjawisk semiotycznych.

Z tak przygotowanym aparatem teoretycznym przystąpię do analizy autentycznych materiałów pozyskanych z Internetu. Mam nadzieję pokazać, że to, co w „memie” nowatorskie, można rozjaśnić, zwracając uwagę na zmiany technologiczne i kulturowe (konkretnie, inne traktowanie obrazu i języka), zaś to, co gwarantuje jego zrozumiałość, jest niejako odwieczne — a w każdym razie zostało dostrzeżone już przez Wittgensteina na początku XX wieku.

Literatura

Kress, G. R., & Van Leeuwen, T. (2006). Semiotic Landscape. In Reading images: The grammar of visual design. London: Routledge.